Kościół w Mariefred

Mariefred od strony zamku Gripsholm (2017), fot. zbigur

Kościół w Mariefred (Mariefreds kyrka) ewangelicko-luterańskiego Kościoła Szwecji, kościół parafialny Mariefreds församling w diecezji Strängnäs.

Jest położony w centrum Mariefred (Södermanland), Strängnäs kommun (Södermanlands län), na wzniesieniu przy Kyrkogatan. 🌐

Współrzędne geograficzne: 59°15′30.96″N 17°13′27.48″Ö

Dojazd: hitta.se, sormlandstrafiken.se

Aktualna prognoza pogody: klart.se

Historia kościoła

Zbudowany w latach 1621–1624, został ufundowany przez wdowę po Karolu IX, królową Krystynę holsztyńską (szw. Kristina av Holstein-Gottorp). Wzniesiono go na miejscu zlikwidowanego w 1526 r. na polecenie Gustawa Wazy klasztoru kartuzów.

Nazwa Mariefred pochodzi od Monasterium pacis Mariae lub Pax Mariae (pol. Pokój Maryi) – męskiego klasztoru kartuzów, zakonu kontemplacyjnego o bardzo surowej regule, sprowadzonego do Szwecji w 1493 r. Był to jedyny klasztor kartuzów w Europie Północny, ostatni ufundowany w Szwecji przed reformacją i pierwszy zlikwidowany przez Gustawa Wazę.

Na rzecz sprowadzenia zakonu kartuzów działali arcybiskup Jakob Ulfsson i biskup Strängnäs Kort Rogge. Na wezwanie regenta Sten Sture Starszego w 1493 r. z klasztoru Marienehe w Rostocku przybyło dwóch mnichów i dwóch braci zakonnych. Zostali przyjęci przez Radę Królestwa, a regent w tym samym roku nadał zakonowi majątek Gripsholm. W 1502 r. zakon otrzymał kolejne gospodarstwa leżace w sąsiednich parafiach.

Kościół klasztorny był gotowy w 1504 r. Wzniesiono go na wzgórzu leżącym naprzeciwko Gripsholmu. Przy klasztorze działała drukarnia. W 1525 r. Gustaw Waza, powołując się na swoje prawa jako spadkobierca Stena Sture Starszego, zażądał zwrotu nadanego klasztorowi przez regenta majątku na rzecz prawowitych spadkobierców. W styczniu 1526 r. Rada Królestwa poparła króla, który polecił rozebrać zabudowania klasztorne, a materiał budowlany użyć do budowy zamku Gripsholm.

Na cześć regenta Stena Sture Starszego wzniesiono w 1905 r. na stoku wzgórza kościelnego pamiątkowy głaz z inskrypcją: Sten Sture, riddare till Gripsholm, rikets föreståndare, grundade här klostret Mariefred och fick här sin lägerstad år 1504.

W 1682 r. murowany kościół i duża część zabudowy miasta zostały zniszczone przez pożar. Kościół odbudowano dzięki hojnemu wsparciu królowej Jadwigi Eleonory, wdowy po Karolu X Gustawie. Prace budowlane zakończyły się w 1697 r.

Obie królowe-fundatorki zostały upamiętnione monogramami w oknach prezbiterium – po lewej stronie królowa Krystyna holsztyńska (CR; Christina Regina) i po prawej królowa Jadwiga Eleonora (HERS; Hedvig Eleonora Regina Sveciae).

Na podstawie:

Mariefreds kyrka na stronie Mariefreds församling (Svenska kyrkan)

Mariefreds kyrka na stronie Bebyggelseregistret (Riksantikvarieämbetet)

Mariefreds kyrka w Wikipedii